Pa u ngushtuar vetëm në gjeografinë e Kryeqytetit, i cili shpreh modelin e transformimit pothuajse total të lagjeve, që në fillim vlen të theksoj se komunitetet e reja kanë nevojë për vëmendje shumëformëshe. Jo vetëm në ndërtimin apo përmirësimin e infrastrukturës, por mbi të gjitha në formimin e fqinjësisë krijuese dhe të kontrolluar. Për tu realizuar kjo nuk duhet të pretendojmë formula magjike, sepse gjithçka varet nga njerëzit, jo vetëm nga rrethanat e jashtme. Komunitetet e reja sot kanë nevojë për më shumë vet-organizmin dhe ushtrim të demosit (sipas termit grek që shpreh pushtetin e popullit).
Lagjja kryen funksione të shumëfishta, të tilla si ndihma e ndërsjellë në jetën e përditshme, aftësia për të integruar kontaktet dhe marrëdhëniet familjare, asimilimi i të ardhurve dhe format e kontrollit shoqëror. Njerëzit ndërtojnë marrëdhënie pavarësisht nëse bëjnë biznes së bashku, punojnë së bashku, luajnë së bashku apo edhe në mënyra të tjera, dhe këto marrëdhënie mund të jenë ose jo shumë të specializuara dhe shumë të organizuara. Por njerëzit gjithashtu krijojnë marrëdhënie kur “ata jetojnë së bashku në të njëjtin vend, kur bëjnë jetën e tyre të brendshme në të njëjtin vend. Ndërvarësitë që ata vendosin midis tyre si njerëz që kanë një jetë shtëpiake, një vend ku flenë, hanë dhe rrisin familjet e tyre, janë në veçanti ndërvarësi komunitare ”(Elias dhe Scotson, përkth. It. 2004: 231).
Përveçse garanton jetën private të njësisë së banimit, është gjithashtu një mjet themelor në praktikat e socializimit, i domosdoshëm për lindjen e marrëdhënieve me hapësirën e jashtme dhe për t’i dhënë jetë ndërveprimeve, të tilla si ato të lagjes për shembull. Fqinji gjithashtu bëhet i një rëndësie themelore. Sidoqoftë, shpreh afërsinë dhe distancën: është afër për shkak të afërsisë hapësinore, por është gjithashtu e largët për shkak të asaj paqëndrueshmërie që Nutti (1992) e përcakton si “deri diku e përbashkët për të gjitha marrëdhëniet fqinjësore”. Afërsia dhe distanca pasqyrohen në tre karakteristikat në ekuilibrin e pasigurt të të cilave varet cilësia e marrëdhënieve fqinjësore: sjellja miqësore, gatishmëria për të ndihmuar dhe mbrojtja e privatësisë. Një ekuilibër i ngjashëm dhe i pasigurt rrezikon çarjen “për shkak të kuptimit të ndryshëm që pranojnë afërsia dhe distanca, në dritën e zakoneve të ndryshme dhe formave të ndryshme të organizimit të jetës së përditshme”. (Agustoni, 2003: 129)
Objekti i marrëdhënieve fqinjësore nuk është i kufizuar vetëm në sjellje të mirë dhe sjellje rituale të respektit ose, në rastin më të keq, të konfliktit; përkundrazi, është interesante të thellohet arsyetimi mbi disponueshmërinë e ndihmës. Në fakt, midis fqinjëve mund të ketë një shkëmbim të caktuar të mallrave dhe shërbimeve, për shembull huazimi i sasive të vogla të furnizimeve dhe enëve shtëpiake, kujdesi për fëmijët ose mbikëqyrja e shtëpisë, në një lloj reciprociteti të përgjithësuar. Përmbajtja dhe shtrirja e këtij reciprociteti mund të ndryshojnë. Nëse koha e kushtuar marrëdhënieve me fqinjët varet nga repertori i roleve, nevoja për shkëmbim konfigurohet ndryshe. Nëse të afërmit dhe miqtë janë lehtësisht të arritshëm, dikush mund të mos ketë nevojë për shërbime të rastit nga fqinjët më të afërt
….
Përgatiti: I.Koti
(Pjese e shkeputur nga libri ne proces krijimi me titull: “Fqinjesia, anija qe na mban te gjitheve”, te cilin po e pergatis per lexuesin tim)
